KEP üzerinden gönderdiğim ihtarnamenin okundu bilgisini (delil kaydını) mahkemeye sunarken UYAP üzerinden nasıl doğrulayabilirim?
2 Cevap
KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) sistemi üzerinden gönderilen ihtarnamelerin mahkemeye delil olarak sunulması ve UYAP üzerinden doğrulanması, ispat hukuku ve elektronik delil güvenliği açısından son derece teknik ve kritik kurallara tabidir. Yalnızca ekran görüntüsü veya basit bir PDF çıktısı sunmak, karşı tarafın içeriğe veya tarihe itiraz etmesi halinde delilin "kesin delil" vasfını zedeleyebilir ve HMK m. 202 anlamında delil başlangıcı seviyesine düşürebilir.
Hukuki dayanaklar ve UYAP nezdinde izlenmesi gereken adımlar şu şekildedir:
- HMK m. 199 ve 5070 Sayılı Kanun Uyarınca Belge Niteliği: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 199. maddesine göre elektronik ortamdaki her türlü veri "belge" niteliğindedir. 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu'nun 5. ve 22. maddeleri ile HMK m. 205 gereğince, güvenli elektronik imza ile imzalanmış ve yetkili KEP Hizmet Sağlayıcısı (KEPHS) tarafından zaman damgasıyla mühürlenmiş delil kayıtları, aksi ispat edilene kadar kesin delil (senet) hükmündedir.
- Orijinal Delil Paketinin (.eyp veya .xml) Sunulması: KEP sistemi, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) mevzuatı, ETSI TS 102 640 ve e-Yazışma Teknik Rehberi standartlarında delil üretir. KEP web arayüzünden yalnızca iletinin okunabilir PDF çıktısını değil; sistem tarafından üretilen delil paketini (genellikle .eyp, .xml veya .smime uzantılı zaman damgalı ham delil dosyası) bilgisayarınıza indirmelisiniz. UYAP Portal'da dava açarken veya beyan sunarken "Delil Listesi" ekinde hem görselleştirilmiş PDF formatını hem de bu orijinal .eyp / .xml dosyasını ek evrak olarak sisteme yüklemelisiniz.
- UYAP ve Bilirkişi Nezdinde Doğrulama Yöntemi: Mahkeme hâkimi veya görevlendirilecek bilişim bilirkişisi, ham delil dosyasını UYAP Doküman Editörü veya TÜBİTAK Zaman Damgası Doğrulama aracıyla açarak dosyanın SHA-256 HASH özetini ve zaman damgasını kontrol eder. Zaman damgasının Kamu Sertifikasyon Merkezi (KamuSM) kök sertifikalarına kadar olan güven zinciri doğrulanarak belgenin gönderim, teslim ve okunma anında herhangi bir tahrifata uğramadığı kesin olarak tespit edilir.
- Doğrulama Raporu Eklenmesi (Uygulama Pratiği): Mahkeme kalemlerinin ve hâkimlerin teknik formatları doğrudan açıp doğrulamakta zorlanabildiği durumlar yaşanmaktadır. Bu nedenle, KEP sağlayıcınızın online "Delil Doğrulama" portalından aldığınız, doğrulama kodunu (barkod/karekod) ve zaman damgası özetini içeren e-imzalı Doğrulama Raporu'nu (PDF) dilekçenizin ilk ekine koymanız süreci ciddi şekilde hızlandıracaktır.
Özetle; tek başına PDF çıktısı sunmak teknik olarak yetersiz kalabileceğinden, zaman damgalı orijinal delil kaydını (.eyp/.xml) UYAP üzerinden ek dosya olarak sunmalı ve mahkemenin re'sen veya bilirkişi marifetiyle doğrulama yapabilmesine zemin hazırlamalısınız.
Teknik açıdan KEP delil doğrulama sürecine açıklık getirmek gerekir. KEP sisteminde üretilen deliller EYS (Elektronik Yazışma Paketi) standartlarında kriptografik özetlerle saklanır.
UYAP üzerinden sunarken şu teknik hususlara dikkat edilmelidir:
- KEP operatörünüzün panelinden temin edeceğiniz iletinin ham verisi olan .eml veya .eyp dosyasını arşivden çıkarıp değiştirmeden saklayınız. Dosyanın değiştirilme tarihi ve hash değeri bozulmamalıdır.
- BTK onaylı KEPHS'lerin sunduğu doğrulama sayfalarında bu dosyayı sorgulatarak alınan SHA-256 tabanlı imza doğrulama sertifikasını mahkeme dosyasına ekleyiniz.
- Bilirkişi incelemesinde KamuSM kök sertifikası ile KEPHS'nin Nitelikli Elektronik Sertifikası (NES) eşleştirilerek delilin inkar edilemezliği (non-repudiation) teknik raporla teyit edilir.